Phó thủ tướng: Nông sản Việt cần tìm đầu ra trước khi sản xuất
25/09/2026
Phó thủ tướng: Nông sản Việt cần tìm đầu ra trước khi sản xuất
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu ngành nông nghiệp thay đổi tư duy, nghiên cứu, tìm thị trường trước khi quy hoạch vùng nguyên liệu và tổ chức sản xuất.
Tại cuộc làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp ngày 25/9, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng cách tổ chức sản xuất, xuất khẩu nông sản cần thay đổi.
Theo ông, thay vì sản xuất, cung ứng rồi tìm thị trường xuất khẩu, ngành cần nghiên cứu thị trường trước để tổ chức vùng nguyên liệu, kiểm soát giống và đầu vào.
Yêu cầu này được lãnh đạo Chính phủ đặt ra trong bối cảnh dù là nước xuất khẩu nông sản lớn, Việt Nam chủ yếu bán nguyên liệu và sản phẩm thô. Điều này khiến giá trị gia tăng thấp và ngành hàng dễ tổn thương trước biến động thị trường.
Phó thủ tướng lấy ví dụ Việt Nam thuộc nhóm quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu thế giới, nhưng thương hiệu cà phê Việt chưa tương xứng. Trong khi đó, phần giá trị lớn ở các khâu sau sản xuất vẫn thuộc về doanh nghiệp nước ngoài.
Theo ông, đây là bài toán chung của nhiều ngành hàng. Do vậy, Việt Nam cần tìm giải pháp tăng liên kết, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu để giữ lại nhiều hơn giá trị trong nước và tăng thu nhập cho người sản xuất.
"Phải tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu, tăng liên kết. Ngành nông nghiệp cũng cần đánh giá mức độ phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu ở một số ngành hàng để chủ động hơn nguồn cung trong nước", ông nói.
Tại cuộc làm việc, các hiệp hội, doanh nghiệp phản ánh những khó khăn trực tiếp tác động đến sản xuất, xuất khẩu như tín dụng, thủ tục hoàn thuế, vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và khả năng tiếp cận thị trường.
Các doanh nghiệp cho rằng chính sách tín dụng cần phù hợp hơn với đặc thù mùa vụ, chu kỳ thu mua và thời gian đầu tư. Họ cũng đề nghị xử lý tình trạng chậm hoàn thuế và cách hiểu, áp dụng chính sách chưa thống nhất giữa các địa phương.
Liên quan vấn đề này, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho hay quy định về hoàn thuế VAT phải được áp dụng thống nhất trên cả nước. Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng nhìn nhận khâu hoàn thuế tác động trực tiếp đến dòng tiền của doanh nghiệp, cần xử lý nhanh trên cơ sở hồ sơ minh bạch, kiểm soát lợi dụng chính sách.
Ở góc độ thị trường, các hiệp hội, doanh nghiệp đề nghị tăng cường xúc tiến thương mại, tháo gỡ rào cản và hỗ trợ mở thị trường mới, giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng, thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã được lồng ghép trong hoạt động ngoại giao kinh tế và các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao.
Bà đề nghị doanh nghiệp "đặt hàng" cụ thể về thị trường, đối tác và những vấn đề cần hỗ trợ để các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phối hợp triển khai.
Trong khi đó, Thứ trưởng Công Thương Phan Thị Thắng lưu ý doanh nghiệp phải giữ chất lượng, nguồn gốc, uy tín hàng hóa và tăng liên kết, tránh cạnh tranh không lành mạnh làm giảm giá trị của cả ngành hàng. Bà đề nghị các hiệp hội xác định rõ vấn đề của từng ngành hàng, thị trường để đề xuất cụ thể với cơ quan quản lý.
9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt hơn 56 tỷ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ và xuất siêu gần 17 tỷ USD. Tuy nhiên, tăng trưởng giữa các mặt hàng phân hóa. Cà phê tăng 15,4% về lượng, nhưng kim ngạch giảm 7,3% do giá xuất khẩu bình quân đi xuống. Gạo, cao su, sắn và sản phẩm từ sắn cũng giảm về giá trị.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá kim ngạch xuất khẩu nông sản có thể đạt, thậm chí vượt mục tiêu 74,2 tỷ USD, nhưng sẽ không đồng đều ở các mặt hàng. Trong đó, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, rau quả đang là những nhóm có khả năng tăng trưởng tốt để bù phần thiếu hụt của các mặt hàng khác.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng cách tiếp cận thị trường cũng cần thay đổi, từ mục tiêu "mở cửa thị trường" sang bảo đảm hàng hóa thực sự "vào được và giữ được thị trường".
Cùng với tổ chức lại sản xuất, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu quản lý ngành xây dựng hệ thống dữ liệu về sản xuất, chế biến, logistics và thị trường để tăng khả năng dự báo, điều hành.
Phương Dung
Nguồn từ: Vnexpress.net