Hàng hóa phái sinh giao dịch bình quân 7.500 tỷ đồng mỗi ngày
11/11/2026
Hàng hóa phái sinh giao dịch bình quân 7.500 tỷ đồng mỗi ngày
Theo Chính phủ, giá trị giao dịch hàng hóa phái sinh bình quân 7.500 tỷ đồng mỗi ngày, với 38 mặt hàng và hơn 40 loại hợp đồng.
Sáng 11/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.
Theo tờ trình của Chính phủ, pháp luật hiện hành bước đầu tạo cơ sở cho hoạt động mua bán qua Sở giao dịch hàng hóa và cung ứng sản phẩm phái sinh giá hàng hóa.
Hàng hóa phái sinh là sản phẩm giao dịch có giá trị hoặc nghĩa vụ thanh toán phụ thuộc vào giá, chênh lệch hoặc biến động giá của một hay nhiều hàng hóa cơ sở. Sản phẩm này được xác lập dưới các hình thức như các loại hợp đồng kỳ hạn, tương lai, quyền chọn, hoán đổi, chênh lệch và các hợp đồng phái sinh khác.
38 mặt hàng được cấp phép giao dịch trên Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), gồm 3 nhóm chính: nông sản (như ngô, đậu tương, gạo thô...), nguyên liệu công nghiệp (cafe, cacao, đường trắng, bông...) và kim loại.
Khối lượng giao dịch tập trung tăng từ 58.900 lên 1,54 triệu hợp đồng giai đoạn 2019-2025. Giá trị giao dịch danh nghĩa bình quân khoảng 7.500 tỷ đồng mỗi ngày. Khoảng 38 mặt hàng với hơn 40 loại hợp đồng được giao dịch. 16 ngân hàng được phép cung ứng sản phẩm phái sinh giá hàng hóa.
Tuy nhiên, Chính phủ nhìn nhận, các quy định còn phân tán, chủ yếu ở cấp dưới luật và chưa hình thành khuôn khổ thống nhất cho toàn bộ vòng đời giao dịch.
Quy mô và thanh khoản còn hạn chế, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh tham gia phòng ngừa rủi ro còn ít. "Phần lớn sản phẩm liên thông với sở giao dịch nước ngoài, chưa hình thành nhiều hợp đồng dựa trên hàng hóa Việt Nam và giá tham chiếu nội địa", báo cáo nêu.
Vì vậy, Chính phủ cho rằng việc có một luật riêng cho giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, kiểm soát rủi ro, hỗ trợ phòng ngừa biến động giá và nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam.
Dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh có 9 nội dung, trong đó thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, gồm tập trung và OTC.
Về liên thông thị trường qua biên giới, dự thảo quy định các mô hình liên thông giữa sở giao dịch hàng hóa, trung tâm thanh toán bù trừ trong nước với sở giao dịch, đối tác bù trừ trung tâm nước ngoài và thông qua thành viên.
Chính phủ cũng đề xuất phát triển giao dịch đối với hàng hóa có thế mạnh của Việt Nam. Trong đó, nhà điều hành muốn ưu tiên phát triển, chuẩn hóa và niêm yết sản phẩm phái sinh, nhằm tạo công cụ phòng ngừa rủi ro giá, tăng thanh khoản, từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát mô hình quản lý Nhà nước, phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý chuyên ngành. Cùng với đó, Chính phủ cần đánh giá kỹ hơn mức độ rủi ro của cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực phái sinh hàng hóa.
Về liên thông thị trường qua biên giới, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát cơ chế lựa chọn, thẩm định đối tác liên thông. Việc này nhằm bảo đảm kiểm soát được rủi ro, đối tác, dòng tiền và dữ liệu.
Dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh gồm 8 chương, 57 điều. Quốc hội sẽ thảo luận tại tổ về dự luật này chiều 13/11 và tại hội trường ngày 20/11. Sau đó, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua tại phiên họp 21/11.
Anh Tú
Nguồn từ: Vnexpress.net